Ηφύση είναι η πηγή της ζωής του ανθρώπου, τον τρέφει και τον γιατρεύει, ευφραίνει την καρδιά του με το κάλλος της, γαληνεύει την ψυχή του με την αρμονία της, οξύνει το νου του με την νομοτέλειά της.
Ο θαυμασμός, το δέος και ο φόβος μπροστά στα στοιχεία της φύσης αποτελούν πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες, πεδίο έρευνας για τους επιστήμονες και αφορμή στοχασμού για τους φιλοσόφους.
Ο Ηράκλειτος (6ο -5ο π.Χ. αι.) έλεγε ποιητικά «Φύσις κρύπτεσθαι φιλεῖ», διαπιστώνοντας, ότι πίσω από τα φαινόμενα κρύβονται αίτια, άγνωστα στον άνθρωπο. Πώς όμως αυτός μπορεί να ανακαλύψει αυτές τις κρυμμένες αλήθειες της φύσης;
Ο άνθρωπος γεννιέται προικισμένος με κάποιες λειτουργικές ιδιότητες που του επιτρέπουν να αντιλαμβάνεται τον αντικειμενικό κόσμο γύρω του. Με τις 5 αισθήσεις, που ανήκουν στην υλική του υπόσταση: όραση, ακοή, αφή, όσφρηση και γεύση μπορεί να παρατηρεί το περιβάλλον. Με το υλικό που συγκεντρώνει τροφοδοτεί τη νόησή του, η οποία το επεξεργάζεται και με αυτόν τον τρόπο αποκτά πείρα και γνώση του περιβάλλοντος. Έτσι μπορεί να μελετά το περιβάλλον, να το ερευνά και να αντλεί γνώσεις προς όφελός του.
Αλλά όχι μόνο. Είναι και ο μεγάλος διδάσκαλός του. Παρατηρώντας τη φύση και μελετώντας προσεκτικά τα φυσικά φαινόμενα, ο άνθρωπος μπορεί να αντιληφθεί τους φυσικούς νόμους στους οποίους υπάγεται και αυτός ο ίδιος και με τους οποίους οφείλει να εναρμονίζεται.
Με την επεξεργασία αυτών των εμπειριών και την αφομοίωση των γνώσεων που του προσφέρει η φύση, επιδιώκει να μάθει τα μυστικά της και κατ’ επέκταση να προσεγγίσει τη Δημιουργία και τον Δημιουργό της. Ο Σαίξπηρ θεωρούσε τη φύση ως τον αντιπρόσωπο του παντοδύναμου Θεού.
Με τη μελέτη της φύσης λοιπόν ο άνθρωπος ανακαλύπτει μεγάλες ομοιότητες ανάμεσα στον εαυτό του, τον άνθρωπο και την όλη Δημιουργία που τον περιβάλει , όπως για παράδειγμα, είναι ο κύκλος της ζωής. Καθετί στη φύση γεννιέται, εξελίσσεται και πεθαίνει. Αλλά και ανομοιότητες : ο άνθρωπος διακρίνεται από τα λοιπά δημιουργήματα χάρις στην κρίση και την συνείδησή του. Έτσι, καταλήγει στον συλλογισμό ότι μόνο μέσω της αναλογίας μπορεί να προσεγγίσει το άγνωστο και άπιαστο από τις σωματικές του αισθήσεις.
Από την αρχαιότητα ως σήμερα στη Δύση και Ανατολή, αυτές οι συσχετίσεις θεωρήθηκαν ως ένα κρυμμένο κλειδί για μια σημαντική γνώση για τα ανθρώπινα όντα, ότι η αόρατη εσωτερική ουσία, ή δύναμη των φυσικών πραγμάτων σφραγίζεται με ορατό τρόπο στην εξωτερική μορφή σαν ένα σήμα.
Πρώτοι οι διάσημοι γιατροί και βοτανολόγοι Διοσκουρίδης και Γαληνός είχαν επισημάνει τον συσχετισμό αυτόν και αργότερα ο Ελβετός γιατρός Παράκελσος εξέφρασε την άποψη ότι «η φύση σημειώνει κάθε φυτό ανάλογα με τη θεραπευτική του ιδιότητα». Στη συνέχεια ο Γερμανός φιλόσοφος και μυστικιστής Jakob Böhme διαμόρφωσε την ιδέα αυτή ως «θεωρία των υπογραφών» εκφράζοντας την άποψη ότι ο ίδιος ο Θεός σημείωσε τα πράγματα με ένα σημείο, την υλική υπογραφή του, ορατή στον άνθρωπο μέσω της μορφής του ή του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν και αναπτύσσονται.
Για παράδειγμα: το καρύδι που το εσωτερικό του θυμίζει εγκέφαλο, βελτιώνει με τα συστατικά του τις εγκεφαλικές λειτουργίες. Το καρότο κομμένο εγκάρσια μοιάζει με την ίριδα και ενισχύει τη ροή αίματος προς τα μάτια διασφαλίζοντας την καλή τους λειτουργία κ.ο.κ
Μέσω του αισθητού ο άνθρωπος μπορεί να ανιχνεύσει αλήθειες του υπεραισθητού επιπέδου, εφ’ όσον αναζητά την Αλήθεια απαλλαγμένος από στερεότυπα, δογματισμούς, κατώτερα συμφέροντα, που τον οδηγούν σε πλανεμένα συμπεράσματα.
Τι εννοούσε λοιπόν ο Ηράκλειτος «Φύσις κρύπτεσθαι φιλεῖ»; Η φύση αρέσκεται να κρύβεται; Όχι βεβαίως.
Η υπέρτατη νοημοσύνη του Σύμπαντος επιθυμώντας να επικοινωνήσει με τον άνθρωπο, σηματοδοτεί και έγκειται στον ίδιον να αφυπνιστεί και να θελήσει να ιχνηλατήσει τις λεπτές κλωστές που συνδέουν τον φυσικό κόσμο με αυτόν τον ίδιον και με τον Δημιουργό.
Ο τρόπος για να φθάσει εκεί, είναι η παρατήρηση, η συγκέντρωση προσωπικής πείρας, η χρήση της κρίσης μας, για να κατακτήσει τη γνώση η οποία θα τον οδηγήσει στη συνειδητοποίηση. Έτσι θα βρει την άκρη του νήματος που θα τον οδηγήσει στην αλήθεια.
Ο.Τ.
