Τ ο «γνώθι σ’ αυτόν» αποτελεί, προ αμνημονεύτων χρόνων, ζητούμενο του ανθρώπου. Αυτού, που επιθυμεί να γνωρίσει τον εαυτό του σε βάθος, ώστε να ανασύρει πολύτιμες αλήθειες, να εξελιχθεί και να ευτυχήσει.

Παρόλο που η αυτογνωσία δεν επιδιώκεται από όλους και στον ίδιο βαθμό, προσδιορίζεται ως μια έμφυτη, εκ βαθέων, ανάγκη-επιθυμία, που γεννιέται, ενισχύεται και πραγματοποιείται σύμφωνα με τις εξωτερικές συνθήκες, αλλά κυρίως, μέσα από τον ίδιο τον εσωτερικό μας κόσμο και ό, τι αυτός περιλαμβάνει, (κίνητρα, σκέψεις, συναισθήματα, εμπειρίες, γνώσεις, άμυνες, αντιστάσεις, αλλά και εν δυνάμει αρετές).

Εφόσον η προσωπική οπτική της ζωής, του περιβάλλοντος και του κόσμου, δεν μπορεί να είναι παρά υποκειμενική, ανάλογα, το αποτέλεσμα της προσπάθειάς του κάθε ατόμου για αυτογνωσία δεν μπορεί να είναι κάτι, εξ αρχής, αντικειμενικό, απόλυτο και με απτά αποτελέσματα.

Η αντικειμενικότητα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της αυτογνωσίας, ως ενεργή ιδιότητα αυτού που ασκεί την αυτοπαρατήρηση για να γνωρίσει τον εαυτό του. Επιτυγχάνεται, όμως, σταδιακά και ανάλογα με το εκάστοτε εξελικτικό επίπεδο του αυτοπαρατηρήμενου. Έτσι σταδιακά εξελισσόμενο το άτομο εκδηλώνει την μονοδικότητα που το διακρίνει σε κάθε φάση της ζωής του, με αποτέλεσμα την αμοιβαία αλληλεπίδραση με ότι τον περιβάλλει.

Η αντικειμενικότητα αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της αυτογνωσίας,  ως ενεργή ιδιότητα αυτού που ασκεί την αυτοπαρατήρηση. Επιτυγχάνεται, σταδιακά σύμφωνα με το εκάστοτε εξελικτικό επίπεδο του αυτοπαρατηρούμενου. 

Ξεκινώντας από την παρατήρηση της εξωτερικής εικόνας του, το άτομο είναι σε θέση να αυτοπροσδιορίσει την ιδιοσυγκρασιακή του κατάσταση με λεπτομέρεια, (ψηλός ή κοντός, ευθυτενής ή μη, λεπτός ή παχύς, λευκός ή έγχρωμος.. κλπ.).

Στην συνέχεια και εφόσον η ανάγκη του για αυτογνωσία μετατραπεί σε εκ βαθέων εσωτερική αναζήτηση, ώστε να καταλήξει σε πραγματική γνώση του εαυτού, το άτομο στρέφεται στον εσώτερο του κόσμο.

Για να συμβεί όμως αυτό, να καταφέρει δηλαδή κάποιος να δει το περιβάλλον και τον εσωτερικό του κόσμο με τον ιδιαίτερο και μοναδικό του τρόπο, πρέπει να απαλλαγεί από οτιδήποτε ξένο και περιττό.

Συνήθως, ό,τι ξένο και περιττό δεν μας είναι εύκολα αναγνωρίσιμο. Ό,τι έχει ριζώσει εντός μας, παρόλο που έχει επενδυθεί με προσωπικά μας στοιχεία, δεν σημαίνει ότι είμαστε εμείς.

Πρόκειται για μηνύματα που έχουμε άκριτα δεχτεί και απορροφήσει. Τα μηνύματα αυτά έχουν μετατραπεί σε εμπόδια, σε βάρη, που μπλοκάρουν τα συναισθήματά μας και περιορίζουν τις σκέψεις μας, με αποτέλεσμα τις συνεχείς εσωτερικές συγκρούσεις και τον εγκλωβισμό μας σε μη πραγματικές συνθήκες.

Όταν κάποιος νιώθει πως τα συναισθήματά του ή τα «θέλω» του βρίσκονται σε αντίθεση με τους όρους αξίας που του έχουν επιβληθεί από το εξωτερικό του περιβάλλον βιώνει συναισθηματικές συγκρούσεις, κατάθλιψη και άλλα ψυχοσωματικά συμπτώματα.

Η απαλλαγή του εαυτού μας από κάθε τι ξένο, περιττό που δεν μας ταιριάζει και δεν συμφωνεί με την συνείδησή μας, είναι μια εργασία κουραστική και πολλές φορές επώδυνη. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή γιατί μόνο έτσι δυνάμεθα να πλησιάσουμε τον πραγματικό μας εαυτό.

Α.Ζ