Όλοι οι άνθρωποι χαρακτηριζόμαστε από κοινά αλλά και διαφορετικά στοιχεία. Όλοι έχουμε κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά (π.χ. μάτια, σώμα…) όλοι έχουμε γονείς, καταγωγή, ανάγκες, συναισθήματα, νόηση. Αυτά τα κοινά στοιχεία μας κάνουν όμοιους μεταξύ μας και χαρακτηρίζουν το είδος μας. Αλλά τα μάτια όλων μας δεν είναι καστανά, ούτε έχουμε το ίδιο χρώμα δέρματος, ούτε τις ίδιες ανάγκες και συναισθήματα την κάθε στιγμή. Αυτές οι διαφορές μας καθιστούν απόλυτα ανόμοιους και μοναδικούς. Η ομοιότητα και η ανομοιότητα είναι από τους κυρίαρχους νόμους της φύσης και τους συναντάμε φυσικά και σε κάθε ανθρώπινη δραστηριότητα, μία εκ των οποίων είναι και η Μουσική:
Ο γάλλος συνθέτης C.Debussy έλεγε ότι η μουσική είναι η πιο ευγενική από τις τέχνες, γιατί δίνει στην ανθρώπινη ψυχή τη δυνατότητα να εκφρασθεί τελείως ελεύθερα χωρίς να περιορίζεται από σύμβολα, όπως είναι τα χρώματα και οι λέξεις.
Με τον όρο Μουσική, εννοούμε όλα τα στοιχεία που μπορούμε να συλλάβουμε με την ακοή αλλά και με άλλες αισθήσεις μας, όπως π.χ. η αφή (άγγιγμα ενός μουσικού οργάνου). Ο γάλλος συνθέτης C. Debussy έλεγε ότι η μουσική είναι η πιο ευγενική από τις τέχνες γιατί δίνει στην ανθρώπινη ψυχή τη δυνατότητα να εκφρασθεί τελείως ελεύθερα χωρίς να περιορίζεται από σύμβολα όπως είναι τα χρώματα και οι λέξεις.
Χάρη στον μεταβλητό της χαρακτήρα, μεταπλάθεται συνέχεια. Κάθε ακροατής τη συλλαμβάνει διαφορετικά (ανόμοια) ανάλογα με τη προσωπικότητα του και άλλους παράγοντες: όπως είναι η καταγωγή, οι ηχητικές αναμνήσεις της εμβρυϊκής ηλικίας, του περιβάλλοντος, η μουσική ιστορία των γονιών του, συνειρμοί που προκαλούνται από κάποιους ήχους κλπ.
Η μουσική έκφραση επιτρέπει ακόμα τη συνήχηση – συνύπαρξη διαφορετικών ήχων, συμβολισμών αντιφατικών συναισθημάτων και έτσι ανταποκρίνεται στη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου ψυχισμού αφού ανθρώπινες τάσεις και επιθυμίες χαρακτηρίζονται συχνά από αντιφατικότητα.
Η δύναμη της επιρροής της μουσικής στον ανθρώπινο ψυχισμό δεν είναι κάτι καινούργιο και ανατρέχοντας και ως την αρχαία Ελλάδα, βλέπουμε ότι η εφαρμογή της για σκοπούς θεραπευτικούς είναι τόσο παλιά όσο και η ιστορία της μουσικής. Και η έννοια της μουσικής είναι τόσο παλιά όσο και η δημιουργία του κόσμου, αφού ο ρυθμός, ένα από τα βασικότερα στοιχεία της, γεννήθηκε με τη πρώτη πνοή ζωής. Ό,τι ζει πάλλεται. Όπως το σύμπαν κινείται πάνω σε μια ατελείωτη ποικιλία ρυθμών έτσι και ο ανθρώπινος οργανισμός έχει τη δική του ρυθμική ακολουθία. Είναι ένας παγκόσμιος νόμος, ο νόμος του ρυθμού και ορίζει την ίδια τη ζωή σε όλες τις μορφές της (ομοιότητα).
Εκτός από την έκφραση μέσω της μουσικής αλληλοσυγκρουόμενων συγκινήσεων και συναισθημάτων, μια σύνθεση μπορεί να εκφράζει επίσης διάφορες χρονολογικές στιγμές της ζωής και των βιωμάτων ενός ανθρώπου σ ένα μελωδικό ρυθμικό σύνολο.
Ας προσπαθήσουμε να συνοψίσουμε λοιπόν τους όμοιους τρόπους με τους οποίους ακούμε μουσική:
Σαν μία αίσθηση απελευθερωτική από τον πολύ ορθολογικό κόσμο μας, σαν μέσο ονειροπολήματος, σαν μια τεχνική έκφρασης, σαν μια αισθητική, (την νιώθει κανείς σαν κάτι το όμορφο σε σχέση με το ιδανικό), σαν ένα ναρκωτικό ( εμμονή και συνεχής επανάληψη κάποιου μουσικού κομματιού ), σαν μία αισθησιακή δύναμη (επίδραση ορισμένων ρυθμών, πχ μουσική disco). Άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο. Σύμφωνα πάντα με το νόμο της ανομοιότητας.
Έχουμε λοιπόν επίδραση της μουσικής:
Πνευματική: άντληση εμπνεύσεων και οραματισμών, γαλήνη, ηρεμία αλλά και δημιουργικότητα.
Ψυχολογική: δημιουργική αυτοέκφραση, επικοινωνία, αντιμετώπιση ψυχικών τραυμάτων, εκτόνωση συναισθήματος, δημιουργική διέξοδο στην εσωτερική ένταση μέσω της συμβολικής και μη λεκτικής φύσης της.
Σωματική (εγκέφαλος και σώμα): χαλάρωση, μείωση μυϊκής έντασης άρα και πόνου, θετικότερη αντιμετώπιση μιας πιθανής δύσκολης κατάστασης.
Όλα τα παραπάνω σημεία μάς επιτρέπουν ν αντιληφθούμε πόσο αποτελεσματικό αλλά και ευαίσθητο μέσο είναι η μουσική για την προσέγγιση του σώματος, της ψυχής αλλά και του πνεύματος ενός ατόμου. Με σεβασμό πάντα στην ανομοιότητά του, αλλά και με εφαρμογή του κοινού χαρακτηριστικού: της ανάγκης της.
Π.Ν.
